Jaarverslag 2015

Jelle RinzemaJaarplannen, Nieuwsberichten

Introductie

Het jaarverslag van het Hartmans Netwerk wordt, zulks is de immense verrassing, jaarlijks opgesteld. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij het dagelijks bestuur, waarover later meer. Om kostbare beeldschermruimte te besparen en onze lezers te behoeden voor kramp in de vinger die het scrollwieltje bedient is het jaarverslag opgedeeld in vier delen met elk enkele tabbladen.

1. Hartmans Netwerk

De actieve kern van Hartmans Netwerk bestaat uit een selecte groep van ongeveer 20 young professionals met hart voor de publieke zaak. Leden zijn tussen de 25 en 32 jaar en hebben hun hart verpand aan het publieke domein. Zij leren met en van elkaar tijdens bijeenkomsten die ze zelf organiseren rondom thema’s uit de actualiteit. Dat levert veel op: enthousiasme, inspiratie, nieuwe ideeën en een netwerk waar ze altijd op kunnen terugvallen. Een Hartmanner is drie jaar actief lid. Zij blijven daarna verbonden met het brede netwerk als alumni. Alumni komen jaarlijks bij elkaar op de slotbijeenkomst in december. Daarnaast leveren zij onderwerpen en sprekers voor de voor- en najaarscongressen en vragen zij ook aan de huidige leden om mee te denken over actuele vraagstukken.

Het bestuur van het Hartmans Netwerk bestond in 2015 uit de volgende leden:

Rosanna Stokes Voorzitter
Meindert Slagt Penningmeester
Wessel Landman Secretaris
2. Leden Hartmans Netwerk

In 2015 had het Hartmans Netwerk 20 leden.

Derdejaars

Meindert Slagt Gemeente Purmerend Teamleider facilitair
Wessel Landman Gemeente Zuidhorn Projectsecretaris Intergemeentelijke Samenwerking
Luuk Beckers Gemeente Zeist Bestuursadviseur
Sala Besic Gemeente Eindhoven Strategisch adviseur
Julius van Geen Hoogheemraadschap van Rijnland Bestuurskundig medewerker
Marianne Van Spijker Gemeente Epe Beleidsontwikkelaar
Marije Voorthuijzen Provincie Overijssel Jurist bezwaarschriften en klachten

 

Tweedejaars

Gertjan Veneberg

 

BAR-Organisatie

(gemeente Barendrecht, Albrandswaard & Ridderkerk)

Programmamanager Decentralisaties in het Sociale Domein
Anne Visser Gemeente Hilversum Programmacoördinator Media, projectleider Cultuur
Jan Willem Schuurman Gemeente Dordrecht Senior Bestuursadviseur
Rosanna Stokes Gemeente Alphen a/d Rijn Teamleider
Soumi Aabouz Gemeente Amsterdam Medewerker processen en informatievoorziening maatschappelijke opvang
Celine Klemann Gemeente Maastricht Teammanager Wmo

 

Eerstejaars

Iris de Graaff Gemeente Haarlem Directiesecretaris Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Judith Jansen Provincie Gelderland Adviseur Strategie
Hendrik Hoekstra Gemeente Opsterland Adviseur openbare ruimte
Merel Tilstra RUD Utrecht Bestuurlijk juridisch adviseur
Jelle Rinzema Provincie Noord-Holland Beleidsadviseur Bibob en Integriteit
Sjors van Duren Provincie Gelderland Adviseur mobiliteit
Michiel Zwaan Gemeente Utrecht Concernstrateeg
3. Bijeenkomsten en congressen

Voor een verslag van onze bijeenkomsten en congressen verwijzen wij graag naar de uitgebreide verslagen op deze website: https://www.hartmansnetwerk.nl/category/bijeenkomsten/. Daar komen de verhalen en foto’s het beste tot hun recht. In de tabbladen vindt u een korte samenvatting.

3.1 Startbijeenkomst ‘op zoek naar broederschap’

De dag begon bij het oudste waterschap van Nederland: het hoogheemraadschap van Rijnland uit 1255. Na een introductie van een nieuwe leden en een presentatie voor de bijeenkomsten en congressen van komend jaar, werd er een crash course bestuursvoorstellen schrijven gegeven. Vervolgens kwamen wij samen in de Franstalige Waalse kerk in Leiden waar ouderling de heer Maagdelijn ons meenam in de geschiedenis van broederschap binnen de kerk. Op het stadhuis van Leiden ontving Jan Nauta ons. Hier gingen we verder in op het onderwerp broederschap, onder andere met het voorbeeld van het intense protest tegen het plaatsen van een moskee in een woonwijk.  De dag eindigde met een rondleiding door de prachtige stad Leiden.

Wat nemen we mee terug naar onze werkgever:

  • Inzicht in de kracht en mogelijkheden van inzet door broederschap (vanuit burgers en politiek);
  • Draagvlak en begrip voor broederschap uit de maatschappij;
  • Impressie van de stad Leiden en haar bestuur;
  • Quick-wins voor het schrijven van een helder bestuursvoorstel.
3.2 Aprilbijeenkomst ‘racial profiling’

De rode draad van de bijeenkomst vormde het gesprek over de verschillende manieren waarop we naar elkaar kijken en welk effect dit heeft op onszelf en anderen.

Voorafgaand aan de bijeenkomst zijn we begonnen met een onderzoek naar onze eigen ogen. Met een simpele test hebben we onze eigen impliciete vooroordelen gemeten en met elkaar de uitkomsten besproken. Herkennen we de uitkomsten? Wat zegt dat over ons denken en over ons handelen?

In een stadswandeling zijn we meegenomen in het leven op straat door (ex-)daklozen en (ex-)drugsverslaafden die dit harde leven zelf geleefd hebben en nu op professionele wijze hun talenten inzetten als stadsgids. Wij hebben Utrecht op een andere manier ervaren, plekken bezocht waar veel drugshandel plaatsvindt en waar veel drugs wordt gebruikt. Ook hebben we verschillende ‘trucjes’ geleerd over hoe je als dakloze warm en droog kan blijven. Wat dacht je bijvoorbeeld van het bijwonen van openbare zittingen in de rechtbank? Even verwarmend als leerzaam.

Terug in het stadskantoor gaf Gerbrig Klos, senior policy advisor binnen Amnesty International en schrijver van het Amnesty rapport over etnisch profileren, een presentatie. Vervolgens hebben wij met haar en een aantal ervaringsdeskundigen gesproken over het rapport, de effecten in het dagelijks leven en hoe hiermee om te gaan.

Wat nemen we mee terug naar onze werkgever:

Inzicht in onze eigen (onbewuste) vooroordelen en de vanzelfsprekendheid hiervan bij anderen;
Kennis over en (emotionele) bewustwording van de leefwereld van een dakloze;
Tools om etnische profilering (of andere vooroordelen) te herkennen en hiermee om te gaan.

3.3 Voorjaarscongres ‘City & regiomarketing’

In Arnhem en Nijmegen was er een gevarieerd programma samengesteld. De rode draad van beide dagen: Overheden (gebieden) zetten regio- en citymarketing in om zich te onderscheiden. Is dit de ultieme verspilling of zijn dit juist de pieken in de delta? Duidelijk mag zijn dat deze vraag niet in twee dagen te beantwoorden is. Maar door discussies met diverse gastsprekers en het beleven van de marketing highlights van beide steden, is voor de deelnemers in ieder geval de basis gelegd om thuis (en op het werk) nog eens rustig over dit vraagstuk na te denken.

Naast deze complexe materie was er ook ruimte voor een stukje persoonlijke ontplooiing. In twee workshops werden de grenzen van fatsoen, communicatie en fysiek contact opgezocht en overschreden. Gelukkig kan de echte Hartmanner tegen een stootje.

Wat nemen we mee terug naar onze werkgever:

  • Kennis van de nut en noodzaak van city & regiomarketing door theorie te mengen met praktijk;
  • Inzicht in succesvolle en verspilde methodieken bij de bruikbaarheid van city & regiomarketing (voor bijvoorbeeld in de eigen organisatie);
  • Impressie van de steden Arnhem en Nijmegen met de daarbij aandacht voor ambitieuze projecten;
  • Inzicht in de eigen grenzen van het toelaatbare in verbale en non-verbale communicatie;
  • Quick wins om ‘je mannetje te staan’ bij overschrijding van je grenzen.
3.4 Septemberbijeenkomst ‘Integriteit’

Karin Lasthuizen, universitair docent aan de VU Amsterdam, gaf een kijkje in de wetenschappelijke betekenis van integriteit en de vertaling daarvan naar de praktijk. Integriteit gaat over morele vraagstukken, waar iedereen een oordeel over heeft: wat kan wel en wat kan niet door de beugel? Naast het feit dat integriteit is vastgelegd in wet- en regelgeving, gaat het vooral om morele waarden en normen en die kunnen variëren. De kunst voor een ambtenaar is integriteit bespreekbaar te maken en te houden, waarbij het risico is dat er een te sterk ontwikkelde informele organisatiestructuur heerst in een organisatie wat kan leiden tot onvoldoende consistent handelen door een sterke leider of het mijnenveld van de moraal.

Commissaris van de Koning dhr. Johan Remkes en burgemeester van Haarlem dhr. Bernt Schneiders schoven vervolgens aan bij het college van Karin Lasthuizen waarna zich een interessant gesprek ontvouwde over de (onafhankelijke?) rol van de bestuurder, de rol van de ambtenaar en hoe om te gaan met integriteitskwesties in hun organisatie. Na een interessante ochtend vol nieuwe kennis en debat, zijn we rondgeleid door het prachtige Paviljoen Welgelegen van de provincie Noord-Holland waarin het bestuur zetelt.

In de middag stond de praktijk centraal. In aanwezigheid van Hans Groot (BIOS) en de provinciesecretaris van de provincie Noord-Holland Gea van Craaikamp zijn actuele casussen van de Hartmans leden besproken De provincie Noord-Holland kende een aantal integriteitskwesties in de afgelopen jaren die veel publiciteit kregen. De provinciesecretaris nam ons mee in deze kwesties en liet zien wat de consequenties daarvan zijn voor een ambtelijke organisatie in houding, gedrag en professionaliteit.

Wat nemen we mee terug naar onze werkgever:

  • Een scherpere blik op en een nieuw besef van het vraagstuk integriteit en de vertaling daarvan naar de praktijk;
  • Een impressie van het prachtige paviljoen Welgelegen van de provincie Noord-Holland;
  • Beter inzicht in integriteitskwesties die in onze eigen omgeving spelen.
3.5 Najaarscongres ‘politiek-bestuurlijk sensitiviteit’

Op dag 1 verdiepten we ons – aan de hand van een model van Gerard Schouw en Pieter Tops – verschillende typen bestuurders. Van de leider (je kent ‘m wel: de burgemeester of wethouder met een duidelijke visie) tot de ambassadeur, een bestuurder die midden in de samenleving staat en overal zijn contacten heeft. Ook kropen we tijdens een levendig debat over windenergie in de huid van een lid van Provinciale Staten of een gedeputeerde. Daarbij kon een stevige motie van wantrouwen natuurlijk niet ontbreken om de sfeer er goed in te houden.

De tweede dag stond in het teken van onze eigen vaardigheden. Tonco Modderman (Publiek Domein) confronteerde ons onder meer met onze eigen rolopvatting. Hoe staan wij in ons werk? Zijn we sterk gedreven door inhoud en vinden we het maar lastig wanneer een bestuurder iets anders wil dan eigenlijk was afgesproken? Of laten we ons juist sterk leiden door de politieke context en buigen we al te makkelijk de regels die we hebben vastgelegd? Ook wanneer we voor lastige vraagstukken komen en integriteit in het geding komt is dit besef van onze eigen opvattingen cruciaal.

Wat nemen we mee terug naar onze werkgever:

  • Kennis van bestuursstijlen en de herkenning hiervan bij je eigen bestuurders;
  • Korte praktijkervaring in de politiek arena met hierbij de do’s en dont’s van het onderhandelen;
  • Inzicht in speelruimte bestuurders en eigen rolopvatting voor het goed adviseren van bestuurders;
  • Impressie van de Dordrecht en haar bestuur.
3.6 Slotbijeenkomst

Dit jaar waren we voor de slotbijeenkomst op bezoek bij de gemeente Hilversum. De slotbijeenkomst staat elk jaar in het teken van afscheid en ontmoeten. In de ochtend nemen we afscheid van de derdejaarsleden en in de middag ontmoeten we de alumni.

Na een persoonlijk woord voor iedereen en een cadeau als herinnering voor de periode bij het Hartmans Netwerk, kregen we een zeer interessante presentatie van alumna Simone van Geelen. Simone heeft in September 2015 een week lang een programma gevolgd aan Harvard University. Zij koos voor het programma ‘Leadership for the 21st Century: Chaos, Conflict and Courage’. In een uur tijd heeft ze ons allerlei zaken verteld over leiderschap. De belangrijkste boodschap die ze ons meegaf was: Maak verbinding, sta stilte toe en laat ieder woord tellen. Een zeer waardevolle boodschap voor iedereen die in zijn/haar functie te maken heeft met het aansturen van anderen, of het nou hiërarchisch of functioneel is. En wat blijkt, dit is in praktijk niet zo simpel als het lijkt!

In de middag stond het thema ‘online ambtenaar’ centraal. Nadat zo’n 15 alumni ons hadden versterkt op het Mediapark in Hilversum, kwam David Kok (communicatieadviseur gemeenteraad Almere) ons meenemen in de wereld van de online ambtenaar. Een centrale vraag was wat er ook van ons als ambtenaren verwacht wordt nu de wereld om ons heen veel digitaler wordt. Volgens David gaat dit een stuk verder dan alleen het gebruik van social media, en vraagt het een hele andere manier van denken en doen om dit te kunnen bewerkstelligen. Een aantal pittige discussies ontstonden over wat dan eigenlijk precies onze taak als overheid is. Zeer interessant om nog eens op door te gaan in het kader van de decentralisaties in het sociaal domein en de komst van de omgevingswet voor de gemeente.

Na het inhoudelijke deel was het tijd om het mediapark verder te verkennen en was er een rondleiding door ‘Beeld en geluid’. Samen met de borrel daarna was het een mooie afsluiting van deze inspirerende dag.

Wat nemen we mee terug naar onze werkgever:

  • Kennis van de verschuiving in communicatie en de gevaren van social media bij een decentrale overheid;
  • Inzicht in de toepassingsmogelijkheden van social media bij het creëren van draagvlak
  • Kleine impressie van Hilversum en de functie en rol als mediastad.
4. Harvard Scholarship

In 2015 is Simone Adekoya een week naar Harvard geweest, ze heeft daar een cursus over leiderschap gevolgd. Tijdens de slotbijeenkomst van 2015 heeft zij over haar ervaringen verteld. Een belangrijke les was dat het tijdens een presentatie belangrijk is om verbinding te maken met je luisteraars, ieder woord te laten tellen en stiltes toe te staan. Verder gaf ze aan dat leiderschap meer is dan een positie in management. Management betekent: visie, bescherming en orde. Leiderschap betekent daarentegen: observatie, interpretatie en interventie. Hoeveel je niet zonder managementpositie kunt, is de manier waarop je leiderschap uitoefent zeer belangrijk. In je rol al leider is het cruciaal dat je af en toe van een afstand toekijkt, maar dat je er af en toe ook tussen staat (je wisselt tussen de dansvloer en het balkon) en gaat daarbij van interventie naar interventie. De belangrijkste les die Simone geleerd heeft is dat je soms juist even stil moet staan: ‘just sit in it’, om te bezinnen, verwonderen en te wachten tot het juiste moment. Veel huidige leden van Hartmans netwerk zijn zeker geïnspireerd door Simone.

5. Exposure en werving

Ook een netwerk vol ambitieuze jonge vernieuwingsdriftige mensen heeft momenten waarop het niet voorop loopt. Een geschikte online presence is belangrijk. Tot 16 november 2015 was de digitale benaderbaarheid van het netwerk geregeld via een tamelijk historisch ogende website. De oude website had een aantal voordelen: hij bestond al, en de communicatiestrategie benoemde verschillende social media als primaire instrumenten om uitingen te doen. De website was statisch, de social media dynamisch. Direct gevolg van deze strategie was echter dat onze uitingen bijzonder versnipperd raakten. Een paar berichten op Twitter, een bericht op Facebook, drie op LinkedIn. De website bleef intussen stabiel doch matig vernieuwend. Helaas besloot een onbekende Canadees onze website te gebruiken als verzendlocatie voor spam over under-the-shelf medicatie. Wij hebben dan ook meteen de oude website gesloten en een nieuwe website opgezet. Hiervoor hebben wij het raamwerk WordPress gebruikt.

Door de vernieuwde website en de inzet van de huidige leden zijn het aantal kandidaten dat zich heeft aangemeld weer opgelopen.

Ook is dit het laatste jaar dat wij gemeentes, provincies en waterschappen een analoge brief hebben gestuurd. Komend jaar gaan wij dat digitaal doen, aangezien dit moderner, efficiënter, effectiever en vooral duurzamer is.