In tijden van crisis wordt alles vloeibaar

Jelle RinzemaHartmansblogs0 Comments

Over de schrijver
Iris De Graaff

Iris de Graaff

Leden van het Hartmans Netwerk hebben, eerlijk waar, flink wat te vertellen. Over werk, ambitie en carrière. Of over hun privéleven, hun persoonlijke ontwikkeling en de balans tussen werk en privé. Elke week verschijnt van de hand van een Hartmanner op deze website een vormvrij blog. Tekst, foto’s, een video, alles mag. Elke week bieden we derhalve een nieuw inkijkje in de carrière of in het leven van een van onze leden. Reageren wordt aangemoedigd :).

De kracht van interbestuurlijke samenwerking

“Provincie Noord-Brabant verplicht gemeenten tot asielopvang” (Trouw, 1 april 2016)

 “VNG: dreigend tekort opvang is schuld kabinet” (NRC, 13 april 2016)

“Gemeenten en Rijk blijven touwtrekken over asielzoekers” (Volkskrant, 18 april 2016)

Op weinig thema’s is het belang van interbestuurlijke samenwerking zo groot, als bij de opvang van asielzoekers. Gemeenten kregen vorig jaar te maken met een sterk verhoogde instroom van mensen die een dak boven hun hoofd nodig hadden. Met bussen tegelijk kwamen ze de gemeentegrenzen over, die in allerijl een sporthal hadden ingericht met stretchers. Tegelijkertijd kregen ze op het stadhuis te maken met een protesterende bevolking en hingen er varkens aan de bomen. Op Europees niveau bleek het maken van afspraken over hoe om te gaan met deze hoge instroom lang ingewikkeld, wat op nationaal niveau de druk om tot afspraken te komen verder versterkte. De roep om regie vanuit de lokale overheden om tot een gezamenlijke aanpak en financiële ondersteuning te komen, moest worden beantwoord. De commissaris van de Koning werd aangesteld als Rijksheer op het vluchtelingendossier en in Den Haag kwam men bijeen met vertegenwoordigers van de verschillende bestuurslagen om afspraken te maken en deze afspraken te monitoren.

‘In tijden van crisis wordt alles vloeibaar’ is in de ambtelijke wereld een veelgehoorde stelling. Regels en procedures die gelden voor het reguliere werk, worden ter zijde geschoven wanneer de nood aan de man is. Snelheid, flexibiliteit en doorzettingsmacht worden dan belangrijke kenmerken voor de manier van werken. Dit roept de vraag op of dit geen constante kenmerken zouden moeten zijn van interbestuurlijke samenwerking, ook in tijden zonder crisis.  Heeft interbestuurlijke samenwerking ook kracht als er weinig rimpelingen in de vijver zijn?

In een drukke bestuurlijke omgeving, zoals Nederland kent, zijn we tot elkaar veroordeeld. Er is een onderlinge afhankelijkheid georganiseerd, waardoor we altijd gezamenlijk naar optimale invulling moeten zoeken. De ene keer behoeft dit snelheid, en de andere keer heeft het tijd nodig. Het decentraliseren van taken van de ene naar de andere bestuurslaag gaat niet over één nacht ijs. De kracht van interbestuurlijke samenwerking zit hem dan in de afstemming en het samen zoeken naar de juiste antwoorden op ingewikkelde vragen. In wetten en regels is vastgelegd welke laag waar over gaat en vaak ook hoe ze die taken moeten uitvoeren. Samen blijven zoeken naar de flexibiliteit en de ruimte binnen die kaders is altijd van belang, en in tijden van crisis cruciaal. Doorzettingsmacht om dit, op de juiste snelheid, te realiseren is daarbij onmisbaar. Dit alles klinkt mooi, al is de praktijk natuurlijk vaak weerbarstig. Zo laten ook de krantenkoppen zien; vingerwijzen is niet iets wat wij als kleuter achter ons laten op het schoolplein.

Maar bovenal heeft de vluchtelingencrisis ons laten zien dat interbestuurlijke samenwerking werkt, met een gemeenschappelijk doel waar ieder vanuit zijn eigen rol een bijdrage aan probeert te leveren. En laten we dat in een volgende crisis, of misschien juist in een periode van relatieve rust, niet vergeten. Gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk staan daarin schouder-aan-schouder. Net als binnen het Hartmans Netwerk.

Reageer op dit artikel